หนังหุ้มปลายตีบ แก้ได้ไหม

เด็กแรกเกิดหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายจะปิดอยู่ โดยหนังหุ้มปลายจะเปิดตอนอายุประมาณ 5-7 ขวบ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่สามารถเปิดหนังหุ้มปลายได้ จนทำให้เกิดการติดเชื้อ การอักเสบ และอาจทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมา

หนังหุ้มปลายของผู้ชายจะรูดเปิดจากปลายองคชาตขึ้นไปจนพ้นร่องหัวองคชาตได้ แต่ผู้ชายบางคนอาจมีหนังหุ้มปลายที่รัดตัวจนไม่สามารถรูดเปิดได้ เรียกว่า หนังหุ้มปลายตีบ (Phimosis) ซึ่งมีหลายระดับ ตั้งแต่สามารถรูดได้บางส่วนไปจนถึงไม่สามารถเห็นรูเปิดท่อปัสสาวะเลย

โดยทั่วไป ทารกแรกเกิดจะมีหนังหุ้มปลายปิดอยู่ และจะค่อย ๆ เปิดออกตามการเจริญเติบโตและกลไกธรรมชาติของร่างกาย ซึ่งส่วนใหญ่จะเปิดได้เมื่ออายุครบประมาณ 5-7 ขวบ แต่มีประมาณ 1% ที่ยังคงปิดอยู่ตอนอายุ 16 ปี อยากทราบแล้วใช่ไหมครับว่าแล้วอาการของคนที่เป็นหนังหุ้มปลายตีบเป็นอย่างไร และหนังหุ้มปลายตีบรักษายังไง

หนังหุ้มปลาย คืออะไร?

หนังหุ้มปลายหรือหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย คือส่วนของเนื้อเยื่อที่ครอบปลายองคชาตเอาไว้ โดยทารกเพศชายทุกคนเกิดมาพร้อมกับหนังหุ้มปลาย ในบางครอบครัวหรือศาสนาจะทำการขลิบหนังหุ้มปลายออกด้วยวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน หนังหุ้มปลายจะค่อยๆ หย่อนคล้อยไปตามอายุของเด็กที่โตขึ้น โดยส่วนใหญ่หนังหุ้มปลายจะเปิดตอนอายุประมาณ 5-7 ขวบ ทำให้ถอกหนังหุ้มปลาย หรือรูดหนังหุ้มปลายลงเพื่อให้การทำความสะอาดได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตาม คนที่หนังหุ้มปลายยังไม่เปิดออกตอนอายุ 5-7 ขวบ ก็อาจเกิดขึ้นได้ และอาจเปิดได้ในภายหลัง

หนังหุ้มปลายตีบ คืออะไร?

ภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายตีบ (Phimosis) หรือหนังหุ้มปลายรัด คือ ภาวะที่ไม่สามารถถอกเปิดหนังหุ้มปลายออกมาได้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติในเด็กทารกและเด็กเล็ก แต่ก็อาจเกิดภาวะปลายตีบที่อวัยวะเพศชายจากการติดเชื้อ การอักเสบ หรือการเกิดรอยแผลเป็น และจำเป็นต้องรักษาด้วยการใช้ยาหรือการผ่าตัด

โดยภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศตีบ แบ่งเป็น 2 แบบ ได้แก่

1. หนังหุ้มปลายตีบทางสรีรวิทยา (Physiologic Phimosis) คือ ภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศตีบที่เป็นตั้งแต่เกิด ซึ่งเป็นเรื่องปกติ โดยจะเปิดหนังหุ้มปลายได้ตอนอายุประมาณ 5-7 ขวบ
2. หนังหุ้มปลายตีบทางพยาธิวิทยา (Pathologic Phimosis) คือ ภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศที่สามารถเปิดได้ปกติ แต่หนังหุ้มปลายจะตีบเมื่อเกิดการติดเชื้อ การอักเสบ หรือการเกิดรอยแผล โดยส่วนใหญ่เกิดกับผู้ชายวัยทำงาน และจำเป็นต้องรับการรักษา

อาการของคนที่เป็นหนังหุ้มปลายตีบ

ส่วนใหญ่มักจะไม่มีอาการแสดง อาการแสดงมักเกิดในผู้ที่เป็นมากหรือมีภาวะแทรกซ้อน เช่น

• เด็กเล็ก อาจแสดงท่าทางของการเบ่งปัสสาวะ ร้องไห้เวลาปัสสาวะ ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือหนังหุ้มปลายองคชาตโป่งพองคล้ายลูกโป่งขณะปัสสาวะ บางรายอาจมีหนังหุ้มปลายองคชาตอักเสบ (posthitis) บวมแดง มีหนอง หรือมีอาการของโรคติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะ (เช่น ไข้ ซึม คลื่นไส้ อาเจียน เบื่อนมและอาหาร ปัสสาวะขุ่น)
• เด็กโตและผู้ใหญ่ อาจมีอาการถ่ายปัสสาวะไม่ออก หรือถ่ายลำบาก รู้สึกเจ็บปวดเวลาปัสสาวะ หรืออาจมีอาการเจ็บปวดเวลาองคชาตแข็งตัว บางรายอาจมีหนังหุ้มปลายองคชาตอักเสบ (posthitis) บวมแดง มีหนอง บางรายอาจมีภาวะหนังหุ้มปลายองคชาตร่นรัด (paraphimosis) แทรกซ้อน กล่าวคือ หนังหุ้มปลายองคชาตเกิดการรัดรอบร่องหัวองคชาต มีลักษณะบวมแดง มีอาการเจ็บปวด ปัสสาวะลำบาก และปลายองคชาตอาจกลายเป็นสีม่วงคล้ำ

หนังหุ้มปลายตีบ เกิดจากอะไร?

หนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายตีบ อาจเป็นได้ตั้งแต่ทารก อย่างไรก็ตามถ้าเป็นในผู้ใหญ่ อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้

• การติดเชื้อและการอักเสบที่หนังหุ้มปลาย อาจทำให้ผิวหนังยืดหยุ่นน้อยลง
• การถอกหรือรูดเปิดหนังหุ้มปลายแรงจนเกินไป ทำให้ผิวสูญเสียความยืดหยุ่น
• การดูแลความสะอาดผิดวิธี ทำความสะอาดไม่ทั่วถึงทั้งหลังอาบน้ำหรือหลังปัสสาวะ
• ปัญหาสภาพผิวหรือโรคทางผิวหนัง เช่น โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis) โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema) โรคไลเคน พลานัส (Lichen Planus)
• โรคประจำตัว เช่น ผู้ป่วยโรคเบาหวานก็มีโอกาสที่หนังหุ้มปลายตีบได้มาก และมีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อที่หนังหุ้มปลายได้ง่ายกว่า

หนังหุ้มปลายตีบ รักษายังไง?

การรักษาภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายตีบ ทำได้หลายวิธี แพทย์อาจพิจารณาจากสาเหตุ ปัญหา ความรุนแรงและอาการที่เกิดขึ้น

• ในเด็กเล็ก แพทย์อาจแนะนำให้ผู้ปกครองหมั่นถอกหรือรูดหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายเบาๆ วันละหลายครั้ง จะช่วยให้หนังหุ้มปลายยืดหยุ่นและสามารถเปิดออกมาล้างทำความสะอาดได้ขณะอาบน้ำ
• ทายาหรือครีมที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ เช่น Betamethasone, Fluticasone Propionate, Hydrocortisone หรือ Triamcinolone ที่ช่วยให้ผิวหนังนุ่มและผ่อนคลาย ช่วยให้หนังหุ้มปลายยืดหยุ่นขึ้น
• การผ่าตัดรักษาภาวะหนังหุ้มปลายตีบ หรือที่เรียกว่า การขลิบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย (Circumcision) หรือที่นิยมเรียกว่า “ขลิบหนังหุ้มปลาย” คือการตัดผิวหนังหุ้มปลายของอวัยวะเพศชายบางส่วนออก เพื่อให้หนังหุ้มปลายอวัยวะเพศเปิดได้ การขลิบหนังหุ้มปลายช่วยรักษาหนังหุ้มปลายตีบได้ โดยการตัดหนังหุ้มปลายออก เป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และไม่ทำให้กลับมามีภาวะหนังหุ้มปลายตีบซ้ำ นอกจากนี้ การขลิบหนังหุ้มปลายจะช่วยให้ดูแลรักษาความสะอาดได้ง่าย สะดวก ลดความเสี่ยงในการหมักหมมที่อาจนำไปสู่การติดเชื้อและเกิดโรค และอีกมากมาย

สรุป หนังหุ้มปลายตีบ แก้ได้ไหม

หนังหุ้มปลายตีบที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เป็นหนังหุ้มปลายตีบที่มักจะหายไปเองตอนอายุประมาณ 5-7 ขวบ ส่วนหนังหุ้มปลายตีบ ที่เกิดจากการติดเชื้อ การอักเสบ หรือการเกิดรอยแผล จำเป็นต้องได้รับการรักษา สามารถรักษาได้ด้วยวิธีการขลิบหนังหุ้มปลาย เป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และไม่ทำให้กลับมามีภาวะหนังหุ้มปลายตีบซ้ำ

นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน

ใบอนุญาตเลขที่ 29458

See Full Bio